Η Αγορά της Αρχ. Στράτου.

Ακαρνανία ονομάζεται ο τόπος που βρίσκεται δυτικά της κοίτης του ποταμού Αχελώου. Στο χώρο αυτό βρίσκεται η πόλη της Αρχαίας Στράτου, που ήταν και η πρωτεύουσά της. Η Στράτος δέσποζε στην ευρύτερη αυτή περιοχή. Τα ερείπιά της, αν και η φθορά του χρόνου και των ανθρώπων υπήρξε σημαντική, μαζί με τις άλλες γραπτές και επιγραφικές πηγές της, μας διαφωτίζουν αρκετά σχετικά με την ιστορία της.
Η ίδρυση της Στράτου ιστορικά είναι αμνημόνευτη. Ο Όμηρος δεν αναφέρεται καθόλου στους Ακαρνάνες. Για πρώτη φορά στην Ιστορία αναφέρονται κατά τον Πελοποννησιακό πόλεμο, όπου συμμάχησαν με τους Αθηναίους. Ήταν όμως ανέκαθεν Έλληνες, αφού γίνονταν δεκτοί σε πανελλήνιους αγώνες, στους οποίους μόνο Έλληνες επιτρεπόταν να αγωνιστούν (Παπαρρηγόπουλος, Κ. τόμος 1).
    Η εύφορη περιοχή της Ακαρνανικής πεδιάδας στην οποία εκτεινόταν η αρχαία πόλη της Στράτου ονομαζόταν «Στρατική». Ο Θουκυδίδης την χαρακτηρίζει ως «πόλιν μεγίστην της Ακαρνανίας». Η νευραλγική–γεωγραφική–

Η Αγορά - Το κέντρο του"Κοινού των Ακαρνάνων".

στρατιωτική της θέση, καθώς και ο οχυρωματικός περίβολός της, την κατέστησαν ισχυρή και της επέτρεψαν να γίνει η πρώτη έδρα του «Κοινού των Ακαρνάνων» κατά τον 4ο αιώνα μέχρι τα μέσα του 3ου αι. π.Χ. Στο νομισματοκοπείο της Στράτου κόπηκαν τα πρώτα νομίσματα του Κοινού με παράσταση την κεφαλή του Αχελώου απ’ τη μια και την κεφαλή της νύμφης Καλλιρρόης απ’ την άλλη.

Νόμισμα εποχής.

Ετυμολογικά η λέξη σημαίνει σταθμός στρατού, επειδή εκεί συγκεντρωνόταν ο στρατός είτε για να περάσει στην απέναντι όχθη του Αχελώου είτε για να υπερασπιστεί τα σύνορα της Ακαρνανικής γης από τους επιτιθέμενους. Από τον 5ο ως τον 3ο αιώνα π.Χ. η συγκεκριμένη τοποθεσία, από σταθμός συγκέντρωσης στρατευμάτων μετατρέπεται σε πόλη, διατηρώντας όμως τόσο την ονομασία Στράτος, όσο και τον προστάτη θεό της, τον Δία.
Βρίσκονταν διαρκώς σε εμπόλεμη κατάσταση με τους Αιτωλούς κι αυτό τους εμπόδισε να δημιουργήσουν έργα υψηλής τέχνης. Μετά όμως τη μάχη της Χαιρώνειας, (338 π.Χ.), οι Ακαρνάνες, που δε συμμετείχαν σ’ αυτή, απόκτησαν και διατήρησαν την εύνοια των Μακεδόνων. Έτσι την εποχή αυτή η Ακαρνανία έφτασε στην μεγαλύτερη ακμή της και παρουσίασε αξιόλογη πολιτιστική ανάπτυξη. Στο διάστημα αυτό χτίστηκαν το θέατρο, η Αγορά και ο ναός του Στράτιου Δία.

Η γεωγραφική της τοποθέτηση είναι δύσκολο να καθοριστεί με ακρίβεια. Μπορούμε όμως να πιθανολογήσουμε πως η εδαφική της έκταση έφτανε: Βόρεια ως το χωριό Λεπενού, νότια ως το χωριό Όχθια, ανατολικά οριζόταν απ’ τον ποταμό Αχελώο και δυτικά ως τη λίμνη Οζερός.
    Ανατολικά της πόλης εκτεινόταν, ως φυσικό υδάτινο σύνορο μεταξύ Αιτωλών και Ακαρνάνων, ο ποταμός Αχελώος. «Αιτωλοί μεν τοίνυν και Ακαρνάνες ομορούσιν αλλήλοις, μέσον έχοντες τον Αχελώον ποταμόν», λέει ο Στράβων. Ταυτόχρονα όμως ήταν κι ένα μόνιμο αίτιο αντιπαράθεσής τους, όταν το όριο αυτό αμφισβητούνταν. Ο Αχελώος αποτελούσε έναν ζωντανό παράγοντα δημιουργίας, τέχνης και ζωής για όλη την περιοχή. Τον λάτρευαν ως θεό σε πανελλήνια κλίμακα, αφού ιερό του βρέθηκε και στην Αθήνα, όχι μόνο για τις ευεργετικές ιδιότητες των νερών του, που τα θεωρούσαν πηγή κάθε ευφορίας, αλλά και για τις θεραπευτικές ιδιότητες. Ο Όμηρος τον αποκαλεί «κρείων»,(Φ, 194), δηλαδή ανώτερο. Δεν είναι εξάλλου τυχαίο ότι συνδέεται με παλαιότατους μύθους.

Πηγή : "Εκπαιδευτικό Ταξίδι σε Αρχαιολογικούς χώρους της Αιτ/νίας" - Αγρίνιο 2003